Nieuwe Tier-1 supercomputer versnelt weer- en klimaatonderzoek

De nieuwe Tier-1 supercomputer Sofia, beheerd door de Vrije Universiteit Brussel (VUB) en ondergebracht in het Nexus Datacenter in Zellik, luidt een nieuw tijdperk in voor weer- en klimaatonderzoek in Vlaanderen. Met haar enorme rekenkracht zal Sofia onderzoekers uit uiteenlopende disciplines ondersteunen, van klimaatwetenschap tot artificiële intelligentie en data-analyse.

Voor klimaatwetenschappers is de supercomputer bijzonder waardevol. Door klimaatverandering nemen extreme weersfenomenen toe, en om die beter te begrijpen en voorspellen zijn gedetailleerde modellen nodig. Dankzij de hoge resolutie van de simulaties kunnen onderzoekers lokaal “inzoomen” en preciezere voorspellingen maken over hittegolven en intense neerslag, aldus VUB-professor Lesley De Cruz.

Artificiële intelligentie speelt daarbij een steeds grotere rol. In tegenstelling tot het energieverslindende gebruik van grote taalmodellen, kan AI in de meteorologie net efficiënter zijn. Gespecialiseerde AI-modellen vervangen complexe berekeningen en verbruiken minder energie, al moeten ze eerst getraind worden. Daarvoor zijn krachtige GPU’s onmisbaar, precies wat Sofia in huis heeft.

Met die GPU’s werken onderzoekers aan ultrasnelle voorspellingsmodellen voor lokale klimaatextremen. Zo leert een AI-neerslagmodel op basis van historische radar- en satellietbeelden hoe regen zich in de komende uren zal ontwikkelen. Dat biedt crisismanagers cruciale tijd om te reageren bij dreigende wateroverlast, zoals tijdens de overstromingen in de Vesdervallei in 2021.

Supercomputer Sofia maakt deel uit van het Vlaams Supercomputer Centrum en zal beschikbaar zijn voor alle Vlaamse universiteiten, hogescholen, kennisinstellingen en bedrijven. Met haar duurzame ontwerp en krachtige infrastructuur vormt ze een belangrijke mijlpaal voor onderzoek, innovatie en AI in Vlaanderen.

Lees meer