VUB-onderzoek wijst nieuwe weg naar effectievere therapie tegen multipel myeloom

Onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel hebben een belangrijke doorbraak gerealiseerd in de strijd tegen multipel myeloom, een agressieve vorm van bloedkanker. Een internationaal team onder leiding van Arne Van der Vreken, prof. dr. Eline Menu en prof. dr. Karine Breckpot (Translational Oncology Research Center, VUB) ontdekte een nieuw therapeutisch aangrijpingspunt dat bestaande immuuntherapieën aanzienlijk kan versterken.

Multipel myeloom, ook bekend als de ziekte van Kahler, treft vooral ouderen en wordt gekenmerkt door de opstapeling van kwaadaardige plasmacellen in het beenmerg. Dit leidt tot ernstige complicaties zoals botbreuken, bloedarmoede, infecties en nierproblemen. Hoewel CAR-T-therapie, waarbij immuuncellen van de patiënt genetisch worden aangepast om kankercellen aan te vallen, de afgelopen jaren veelbelovende resultaten opleverde, blijft herval een groot probleem. Tumorcellen kunnen namelijk het doelwit-eiwit BCMA verliezen, waardoor ze aan de therapie ontsnappen.

Het VUB-team ontdekte nu dat een ander eiwit, B7-H3, bij ongeveer 60 procent van de myeloompatiënten aanwezig is op de tumorcellen. Dit was nooit eerder beschreven voor deze ziekte. B7-H3 blijkt daarmee een nieuw en veelbelovend doelwit voor immuuntherapie.

De ontdekking kwam tot stand dankzij een nauwe samenwerking met het universitair ziekenhuis van Parma en het UZ Brussel, dat toegang bood tot een uitgebreide biobank met patiëntstalen. Hierdoor konden de onderzoekers het voorkomen van B7-H3 rechtstreeks in echte patiëntencellen bestuderen en de grote variatie tussen tumoren in kaart brengen.

Vervolgens ontwikkelde het team drie soorten CAR-T-cellen: cellen gericht tegen BCMA, cellen gericht tegen B7-H3, en een duale CAR-T-cel die beide doelwitten tegelijk herkent. In muismodellen met multipel myeloom leverde die dubbele aanpak uitzonderlijke resultaten op. Eén enkele injectie van de duale CAR-T-cellen leidde tot een volledige en blijvende eliminatie van de tumor.

Door de kanker gelijktijdig op twee fronten aan te vallen, wordt het voor tumorcellen veel moeilijker om te ontsnappen. Dit kan het risico op herval aanzienlijk verkleinen, zeker bij patiënten die niet (meer) reageren op bestaande BCMA-gerichte therapieën.

Hoewel de resultaten voorlopig beperkt zijn tot laboratoriumonderzoek en diermodellen, vormen ze een belangrijke stap richting klinische studies bij patiënten. De onderzoekers spreken van een veelbelovend fundament voor een nieuwe generatie CAR-T-therapieën, met nauwkeurigere tumorherkenning en potentieel duurzamere behandelingsresultaten.

Lees meer