Van slopestyle naar een PhD: Loranne Smans

© Klaus Polzer

Wie is Loranne Smans?

Loranne Smans stelt zichzelf graag eenvoudig voor, maar achter die eenvoud schuilt een uitzonderlijk parcours. Ze is doctoraatstudent aan de Vrije Universiteit Brussel en voormalig topsnowboardster, actief op het hoogste internationale niveau gedurende meer dan dertien jaar. Nog vóór ze aan haar hogere studies aan de VUB begon, had ze al een indrukwekkend palmares opgebouwd, met een top-8-plaats op het Wereldkampioenschap en meer dan tien Belgische titels bij de senioren. Tijdens haar studieloopbaan aan de VUB schreef ze bovendien Belgische sportgeschiedenis als de eerste Belgische vrouw die een medaille behaalde op een wereldbeker snowboarden én als de eerste Belgische snowboardster die zich wist te kwalificeren voor de Olympische Spelen, een mijlpaal waar ze met recht trots op is. Wat haar verhaal bijzonder maakt, ze behaalde meerdere top-5-plaatsen op wereldbekers en bleef ze haar sportieve ambities combineren met een academische opleiding psychologie aan de VUB. Tot op vandaag is ze de enige Belgische snowboarder die topsport op dit niveau wist te combineren met een universitair traject en dit ook succesvol afrondde. Meer dan negentig procent van haar studies legde ze af terwijl ze actief was als topsporter, een combinatie die discipline, flexibiliteit en mentale weerbaarheid vereiste.

Snowboarden als topsport: slopestyle en big air

Loranne was actief in de freestyle-disciplines big air en slopestyle. Big air draait om één enkele sprong, één moment waarop alles moet kloppen. Slopestyle daarentegen is een volledige afdaling met meerdere obstakels: jumps, rails en technische elementen die logisch op elkaar moeten aansluiten. Die discipline lag haar het meest. Slopestyle vraagt niet alleen fysieke vaardigheid, maar ook strategisch denken: vooruit plannen, risico’s inschatten, beslissingen maken onder druk. “Je bent constant aan het puzzelen,” legt ze uit. “Welke trick past hier, wat kan ik daarna nog veilig uitvoeren?” Achteraf gezien ziet ze parallellen met haar leven als topsportstudent: niets stond op zichzelf, alles moest op elkaar afgestemd zijn om het geheel te laten werken.

Studeren met een topsportstatuut

Het combineren van topsport en universitaire studies betekende voor Loranne vooral: tijd anders definiëren. Waar een standaardtraject uitgaat van zestig studiepunten per jaar, werkte zij meestal met een halftijds schema. In pre-olympische seizoenen lag dat zelfs nog lager. Het resultaat was een studietraject van tien jaar, iets wat ze nooit als een probleem heeft gezien. “Zolang ik topsport deed, kon ik toch geen klassieke job doen. Dus waarom niet studeren?”

Een cruciale rol speelde de dienst Topsport en Studie aan de VUB. Die fungeerde als brug tussen haar en de docenten, en zorgde voor context en begrip. Die ondersteuning was essentieel, want snowboarden vraagt fysieke aanwezigheid in het buitenland. Bergen, sneeuw en wedstrijden bepalen het ritme, niet het academiejaar. Dat examens in januari vallen, net een van de drukste sportmaanden, maakte flexibiliteit geen luxe, maar een noodzaak. De VUB was voor Loranne daarom een bewuste keuze: “Ze stonden toen al bekend als pioniers in topsportbegeleiding. Na een gesprek met de coördinator van de dienst Topsport en Studie was mijn beslissing snel gemaakt.”

© Topsport & Studie

Een studentenleven op afstand

Hoewel Loranne ingeschreven was aan de VUB, speelde haar studentenleven zich grotendeels elders af. Ze woonde in Mol en verplaatste zich met de trein. Vier uur reizen voor een les van twee uur was geen uitzondering. Dat leidde onvermijdelijk tot pragmatische keuzes. “Je begint af te wegen: gebruik ik die tijd beter om te trainen of te studeren?” Ze is daar opvallend eerlijk over: vaak was ze niet fysiek aanwezig op campus. Toch betekende dat geen afstand tot haar studie. Haar leerproces was gewoon anders georganiseerd, met veel zelfstandig werk, online lessen en studiemomenten ’s avonds, na trainingen. Pas na het stoppen met topsport ontdekte ze hoe het voelde om een “echte” student te zijn. “Ik was bijna blij om fysiek naar de lessen te kunnen gaan, want ik had dat voordien amper kunnen doen.”

Topsport zonder infrastructuur

Snowboarden op wereldniveau vanuit België is op zich al een uitdaging. Ons land beschikt niet over pistes die lang of hoog genoeg zijn om volwaardige slopestyle-parcours te bouwen. Loranne’s traject begon daarom, zoals bij veel Belgische wintersporters, in indoorpistes. Ze stond al op jonge leeftijd op ski’s en later op een snowboard tijdens wintervakanties met haar ouders. De echte omslag kwam in SnowValley in Peer, waar ze via een freestyle club in aanraking kwam met het freestyle-snowboarden. “Truckjes kunnen op je snowboard dat klonk toen megacool.” Wat begon als een speelse ontdekking groeide uit tot een intens topsporttraject. “Bij veel atleten start het zo,” zegt ze. “Niet vanuit ambitie, maar vanuit passie voor wintersport.”

Vrije tijd en relaties binnen de topsportcontext

Vrije tijd is een relatief begrip binnen topsport. Trainingen, kracht- en conditiewerk, blessurepreventie, verplaatsingen en recuperatie vullen het grootste deel van de week. De momenten die overblijven, gaan vaak naar rust of studie. Toch maakt Loranne graag tijd voor andere interesses. Ze leest graag, spreekt af met mensen en staat altijd open voor andere sporten. Haar huidige relatie ontstond ook binnen die topsportcontext: haar partner is een Australische ex-topsnowboarder, vandaag actief als coach op internationaal niveau. “Het wedstrijdcircuit is een kleine wereld,” vertelt ze. “Je komt elkaar overal tegen.” Die gedeelde achtergrond zorgde voor wederzijds begrip, maar bracht ook uitdagingen met zich mee, zeker nu hun carrières zich geografisch op verschillende plaatsen afspelen.

De Olympische Winterspelen als breuklijn

Nu de Winterspelen opnieuw naderen, kijkt Loranne er met gemengde gevoelens naar. Enerzijds blijft de Olympische context onlosmakelijk verbonden met alles waarvoor ze jarenlang heeft gewerkt; anderzijds volgt ze de Spelen vandaag met meer afstand en nuance dan vroeger. Toch is haar betrokkenheid bij de sport nooit verdwenen. Ze blijft het internationale circuit volgen en kijkt met bijzondere aandacht naar atleten die niet alleen sportief, maar ook mentaal uitzonderlijk sterk staan.

© Syo Van Vliet

Binnen dat kader springt voor haar één Belgische naam duidelijk naar voren: Kim Meylemans. De skeletonatlete combineert sportieve consistentie met mentale weerbaarheid, iets wat Loranne bijzonder waardeert. Meylemans kende in het verleden Olympische Spelen die niet liepen zoals gehoopt, maar wist zich telkens opnieuw op te werken naar de top, met wereldbekeroverwinningen, een Europese titel en een leiderspositie in het wereldbekerklassement. Voor Loranne belichaamt Kim wat topsport idealiter zou moeten zijn: doorzetten, leren uit tegenslag en opnieuw durven geloven. “Ik hoop echt uit heel mijn hart dat ze tijdens deze Winterspelen een medaille kan halen” klinkt het.

Ook binnen het snowboarden volgt Loranne met bijzondere aandacht de prestaties van Sky Remans, een uitzonderlijk jong Belgisch talent dat zich dit seizoen al meerdere keren tussen de wereldtop wist te nestelen. Dat een vijftienjarige zich staande houdt in een discipline waar de druk hoog en de marges klein zijn, vindt ze indrukwekkend.

Internationaal kijkt Loranne vooral richting Japan, waar de laatste jaren een opvallende golf aan jong snowboardtalent doorbreekt. Volledig Japanse podia zijn geen uitzondering meer op wereldbekers. Die evolutie toont volgens haar hoe snel het niveau stijgt en hoe noodzakelijk het is dat mentale begeleiding gelijke tred houdt met technische en fysieke ontwikkeling. “Het verschil tussen winnen en net naast het podium vallen zit vaak niet meer in talent, maar in hoe iemand met druk omgaat.”

Een van de meest bepalende momenten in Loranne’s carrière was haar ervaring rond de selectie voor de Olympische Spelen. Ze was als eerste Belgische vrouw ooit in het snowboarden gekwalificeerd, maar werd uiteindelijk niet geselecteerd. Wat haar het meest raakte, was niet alleen de beslissing zelf, maar vooral de manier waarop die tot stand kwam en werd afgehandeld. “Gechoqueerd is het juiste woord,” zegt ze. “Maar vooral: het ongeloof dat het niet correct was verlopen.”De periode nadien noemt ze emotioneel zwaar. Er was weinig communicatie, weinig bereidheid tot dialoog en volgens haar ook onwaarheden. Uiteindelijk startte ze een rechtszaak, niet uit wraak, maar uit nood aan erkenning. Drie jaar later kreeg ze juridisch gelijk. Toch bleef de nasmaak bitter. “Ik vind het erg dat ik drie jaar na datum mijn gelijk heb moeten halen via de rechtbank én dat de federatie zelfs nog geen persoonlijke excuses heeft aangeboden.”  

Vanuit haar nieuwe rol als onderzoeker kijkt Loranne daarom met een dubbele blik naar de Spelen: die van de voormalige atleet én die van de psycholoog. Ze hoopt dat de prestaties die we deze winter zullen zien, gepaard gaan met respectvolle begeleiding, eerlijke besluitvorming en aandacht voor het mentale welzijn van atleten. Want uiteindelijk, zo benadrukt ze, bepalen die factoren niet alleen wie er wint, maar ook wie heel blijft tijdens en lang na de Olympische Spelen.

Stoppen met topsport en het terugvinden van plezier

Begin 2024 nam Loranne de beslissing om te stoppen met topsport. Die beslissing kwam niet uit het niets, maar werd wel versneld door wat er was gebeurd. Opvallend genoeg betekende stoppen geen afscheid van snowboarden. Integendeel: los van federaties en selectiecriteria vond ze haar plezier terug. “Ik snowboard nu misschien liever dan op het einde van mijn carrière.” Voor haar is dat een belangrijk inzicht: passie kan blijven bestaan, zelfs als een systeem faalt.

Van klinische psychologie naar doctoraat

Loranne studeerde vorig jaar af als klinisch psycholoog, maar wist al lang dat ze verder wilde in onderzoek. Het idee van een doctoraat leefde al sinds haar jeugd. Tijdens haar stage bij de dienst Topsport en Studie kwam alles samen: praktijk, begeleiding en wetenschap. Haar doctoraat focust op de ontwikkeling van psychologische competenties bij talentvolle en elite atleten. Ze onderzoekt welke mentale vaardigheden cruciaal zijn, wanneer ze zich best ontwikkelen en hoe coaches daarin een actieve rol kunnen spelen. Haar ambitie is expliciet maatschappelijk: inzichten vertalen naar federaties, coaches en sportpsychologen om zowel prestaties als welzijn van atleten te verbeteren.

Vooruitkijken zonder vast scenario

Waar Loranne zichzelf ziet over vijf of tien jaar, laat ze bewust open. Een doctoraat afronden is een duidelijke doelstelling, maar geografisch of professioneel ligt haar toekomst niet vast. Die houding heeft ze meegenomen uit haar topsportverleden: plannen is nodig, maar flexibiliteit is essentieel. Ze staat open voor onderzoek, praktijk of een combinatie van beide.

Een boodschap aan topsportstudenten

Aan studenten die sport en studie combineren, geeft Loranne een eenvoudige maar krachtige boodschap: focus niet te hard op hoe lang het duurt. “Ik heb er vijf jaar langer over gedaan, en toch sta ik hier.” Volgens haar gaat het erom realistische doelen te stellen, hulp te durven vragen en je te omringen met mensen die het goed met je menen.