De blijvende waarde van niet-confessionele zedenleer in hervormd onderwijslandschap

Na het recente akkoord van de Vlaamse regering over de hervorming van de levensbeschouwelijke vakken in het officiële onderwijs heerst er bij veel leerkrachten niet-confessionele zedenleer onzekerheid. Meer flexibiliteit in de organisatie van de vakken en vereenvoudigde aanstellingsprocedures moeten praktische problemen oplossen, maar roepen tegelijk nieuwe vragen op. In een open brief richten Raymonda Verdyck en Sylvain Peeters zich expliciet tot deze leerkrachten, om hen erkenning, steun en perspectief te bieden.

De auteurs erkennen dat het akkoord duidelijkheid schept na maanden van onzekerheid, maar benadrukken dat duidelijkheid niet hetzelfde is als zekerheid. De hervorming biedt scholen meer organisatorische vrijheid, zoals het bundelen van uren en het loslaten van parallelle organisatie. Dat kan kansen creëren, maar zet tegelijk druk op de positie van leerkrachten die vandaag met overtuiging en professionaliteit niet-confessionele zedenleer geven.

Opluchting, maar geen eindpunt

Verdyck en Peeters plaatsen het akkoord nadrukkelijk in perspectief. Het oorspronkelijke voorstel van een verplicht model met twee uur interlevensbeschouwelijke dialoog zou volgens hen in de praktijk het einde hebben betekend van niet-confessionele zedenleer als volwaardig vak, en was bovendien moeilijk verenigbaar met het grondwettelijk recht op een eigen levensbeschouwelijk onderwijs. Dat scenario is van tafel, wat als een belangrijke opluchting wordt benoemd, maar het feit dat het überhaupt overwogen werd, laat volgens hen sporen na.

Tegen die achtergrond willen de auteurs een duidelijke boodschap meegeven aan de leerkrachten: zij worden niet losgelaten. Het akkoord verandert volgens hen niets aan de kern van levensbeschouwelijk onderwijs, dat staat of valt met de mensen die het dagelijks vormgeven in de klas.

De mens achter het vak

Centraal in de brief staat het belang van het vakmanschap van leerkrachten niet-confessionele zedenleer. Hun rol gaat verder dan het overbrengen van leerstof: zij creëren veilige ruimtes waar jongeren leren nadenken over waarden, vrijheid, verantwoordelijkheid en menselijkheid. Net dat kritische en vormende karakter maakt het vak volgens de auteurs onmisbaar in een diverse en moderne samenleving.

Daarom volstaat het niet om enkel regels en structuren aan te passen. Verdyck en Peeters pleiten voor werkbare omstandigheden die ruimte laten voor dialoog, diepgang en duurzame professionele inzet. Ze waarschuwen ervoor dat leerkrachten niet verloren mogen raken in schaalvergroting, blokuren en organisatorische beslissingen waarop ze weinig invloed hebben.

Engagement voor de toekomst

Met de open brief willen de auteurs vooral bemoedigen en verbinden. Ze onderstrepen dat leerkrachten niet alleen staan en recht hebben op waardering, zichtbaarheid en toekomstzekerheid. Zolang zij zich met hart en ziel blijven inzetten voor leerlingen, beloven Verdyck en Peeters dat zij zich blijven engageren om hun stem te laten horen in het maatschappelijke en politieke debat.

De brief sluit af met een expliciete herbevestiging van hun overtuiging: niet-confessionele zedenleer blijft een essentiële pijler binnen het onderwijs, precies omdat het jongeren leert kritisch te denken en zich als mens te verhouden tot een complexe wereld.

Lees meer