Samen sterker bij gevorderde kanker: de meerwaarde van dyadische zorg

Een diagnose van gevorderde kanker treft niet alleen de patiënt, maar ook de mantelzorger. Beiden worden geconfronteerd met emotionele, fysieke en existentiële uitdagingen die sterk met elkaar verweven zijn. Net daarom groeit de aandacht voor dyadische zorg: ondersteuning die zich niet richt op het individu, maar op het duo van patiënt en mantelzorger.

In een grootschalige internationale studie in zes Europese landen werd onderzocht hoe doeltreffend zulke dyadische psycho-educatieve interventies zijn. In totaal namen 431 patiënt-mantelzorgerdyades deel aan een driearmige gerandomiseerde studie. Ze kregen ofwel een face-to-face interventie met verpleegkundige begeleiding (FOCUS+), een webgebaseerde variant (iFOCUS), of standaardzorg. De interventies waren gericht op coping, communicatie, omgaan met onzekerheid en het versterken van zelfeffectiviteit.

Na twaalf weken bleek geen van beide interventies het emotioneel functioneren van patiënten of mantelzorgers significant te verbeteren. Toch toonde de face-to-face FOCUS+-interventie duidelijke positieve effecten. Patiënten ervaarden meer zelfeffectiviteit en beoordeelden hun gezamenlijke coping positiever. Mantelzorgers lieten bovendien meer probleemgerichte coping zien. Die verbeteringen bleven volledig uit bij de digitale iFOCUS-interventie, waar ook een lagere therapietrouw werd vastgesteld.

Dyadische coping draait om hoe patiënt en mantelzorger samen omgaan met stress en onzekerheid: door open communicatie, wederzijds begrip en gezamenlijke probleemoplossing. Het onderzoek bevestigt dat persoonlijke, relationele ondersteuning hierin een cruciale rol speelt. Digitale tools blijken die complexiteit voorlopig minder goed te kunnen opvangen.

Volgens eerste auteur Aline De Vleminck onderstrepen de resultaten hoe moeilijk het is om emotionele draagkracht te versterken bij gevorderde kanker, maar ook hoe waardevol menselijk begeleide zorg blijft. De studie pleit dan ook voor blijvende investeringen in face-to-face dyadische interventies, terwijl digitale ondersteuning verder verfijnd moet worden om echt impact te hebben in kwetsbare zorgcontexten.

Lees meer