Digitalisering van nieuws vergroot sociale ongelijkheden

Nieuws is vandaag overal beschikbaar, maar niet iedereen profiteert daar evenveel van. Onderzoek van VUB-professor Antonis Kalogeropoulos (onderzoeksgroep SMIT) toont aan dat digitalisering de nieuwskloof niet verkleint, maar in veel gevallen vergroot. Sociale ongelijkheden bepalen steeds sterker wie nieuws volgt, begrijpt en correcte informatie van misinformatie kan onderscheiden.

Binnen het ERC Starting Grant-project INEQNEWS onderzoekt Kalogeropoulos hoe sociaaleconomische status, digitale vaardigheden en zelfvertrouwen in nieuwsvaardigheid samenhangen met online nieuwsconsumptie. Internationaal vergelijkend onderzoek wijst uit dat online nieuwsgebruik ongelijker verdeeld is dan offline. Mensen met een lagere sociaaleconomische positie of beperkte digitale vaardigheden haken sneller af, zelfs wanneer nieuws technisch toegankelijk is.

Samen met collega’s ontwikkelde Kalogeropoulos de schaal “News is Not Made for Me”, die meet in welke mate mensen zich vervreemd voelen van online nieuws. Uit grootschalig onderzoek in het Verenigd Koninkrijk en Brazilië blijkt dat wie zich niet aangesproken voelt door nieuws vaak jonger is, minder vertrouwen heeft in nieuws en vaker uit lagere sociale klassen komt. Opvallend is dat deze groep soms evenveel of zelfs meer nieuws consumeert, maar toch minder actuele kennis heeft en vaker misinformatie gelooft.

Ook het platform speelt een rol. Wie sociale media als hoofdbron voor nieuws gebruikt, heeft gemiddeld minder vertrouwen in nieuws, zelfs wanneer ook andere nieuwsbronnen worden geraadpleegd. Volgens Kalogeropoulos vormt dit een reëel risico voor de democratische informatiesamenleving.

Met INEQNEWS wil hij niet alleen problemen blootleggen, maar ook oplossingen aanreiken. Het onderzoek focust daarom op mediageletterdheid, inclusieve nieuwsformats en beleid dat digitale toegang koppelt aan begrip en weerbaarheid. Zijn boodschap aan media en beleidsmakers is duidelijk: digitalisering mag geen luxe worden. Nieuws moet toegankelijk én betekenisvol blijven voor iedereen.

Lees meer